|
آثار باستاني بيرجند سنگ نگاره هاي كال جنگال شماره ثبت در فهرست آثار ملي 2532
مجموعه نگاره هاي كال جنگال در طول دره اي به همين نام و در فاصله حدود 35 كيلومتري جنوب غرب بيرجند در رشته كوه باقران پراكنده اند . اين نگاره ها شامل تصاوير و كتيبه هاي مربوط به دوره اشكاني است . تصوير اول شامل تصوير جنگ يك مرد پارتي با يك شير است كه كمي كوچكتر از اندازه طبيعي ترسيم شده است . در بالاي اين تصوير كتيبه اي پهلوي در دو سطر ديده مي شود . تصوير دوم ، تصوير سر يك مرد پارتي به حالت نيم رخ است . در زير اين تصوير نيز كتيبه اي پهلوي در يك سطر نگاشته شده است مهمترين بخش كتيبه ها ، شامل هفت سطر كتيبه پهلوي است كه بر روي دو تخته سنگ كه در كنار هم قرار دارند نگاشته شده اند متاسفانه به دليل پوسته شدن لايه سنگ اين كتيبه ها به شدت در معرض تخريب قرار دارند . در اين محل سه تصوير و 9 تا 10 كتيبه مشاهده مي شود كه به شرح زير به توصيف آن بسيار مختصر مي پردازد : الف ) تصوير مردي در جدال با شير : اين تصوير در حدود 164 سانتي متر طول و 123 سانتي متر عرض دارد و برروي تخته سنگ سياه و صيقل خورده اي حك شده است . در اين تصوير مرد جنگجو دست راست به كمر زده و با دست چپ با شير مبارزه مي كند . استاد صادق كيا متن 21 جرف كه در دو سطر و در مقابل تصوير مرد جنگجو بر روي تخته سنگ نوشته شده چنين ترجمه كرده اند : ( پدر اردشير نخور شهربان ) يا (من اردشير پسر شاپور شهربانم ) شايد بر اساس همين تصوير نام اين محل را كال جنگال ناميده اند . زيرا در گويش بيرجند كال به معناي چال و گودي و جنگال به معني جنگ و جنگجو مي باشد. ب) پيكره و نوشته اي كه نيمي از آن از بين رفته است : اين پيكره در حدود 130 متر از پيكره تصوير مردي در جدال با شير فاصله دارد طول اين تصوير 250 سانتي متر و عرض آن حدود 195 سانتي متر است . يازده حرف از نوشته اين تصوير به جا مانده , كه استاد صادق كيا اين حروف را نام صاحب اين پيكره دانسته اند . پ) يك سطر كه داراي 6 حرف و به طول 42 سانتي متر مي باشد و بر روي يك تخته سنگ كه در حدود 20 متر با پيكره جدال با شير فاصله دارد , مشاهده مي شود. ت) اين سنگ نبشته در 5/4 متري تخته سنگ بند “پ“ قرار دارد و داراي 19 حرف و يك حرف نيمه محو شده مي باشد . ث ) در قسمت بالايي نيمه پيكره بند “ب“ و بر روي سنگي به ابعاد 22 در 24 سانتي متر نوشته هايي در دو سطر 5 حرفي و 4 حرفي حكاكي شده است . ج) در ده متري شمال شرقي پيكره شير , بر روي يكي از صخره هاي برجسته يك نوشته به طول 110 سانتي متر و به عرض 80 سانتي متر كه شامل 10 تا 15 حرف مشخص و نيمه مشخص مي باشد , مشاهده مي شود. ح) دو قطعه سنگ در مجاورت يكديگر قرار دارد كه با تركي عميق دو سنگ نبشته از هم مجزا گرديده اند . در روي يك قطعه 42 حرف و بر روي سنگ ديگر 26 حرف بر روي 5 سطر وجود دارد. خ ) چند سنگ نبشته ديگر نيز وجود دارد كه كال جنگال را بصورت مجموعه اي از آثار باستاني حائز اهميت معرفي كرده است .
|