آثار باستاني بيرجند

سنگ نگاره هاي لاخ مزار

شماره ثبت در فهرست آثار ملي 2145

 

        مجموعه نگاره هاي لاخ مزار در روستاي كوچ بيرجند جزو معتبرترين اسناد تاريخي مربوط به جنوب خراسان به شمار مي آيد . اين نگارها كه بر سطح صخره اي به رنگ سبــز مايل به سيــــاه و با ابعاد حدود   50*50   متر ايجاد شده اند ، دوره طولاني از پيش از تاريخ تا دوران متاخر اسلامي را در بر مي گيرند .

مجموعه نگاره هاي لاخ مزار به 307 مورد مي رسد كه شامل نقش انسان ، حيوان ، گياه ، علامت و نشانه ، كتيبه هاي پهلوي ، اشكاني ، ساساني ، كتيبه هاي عربي و كتيبه هاي فارسي مي شود .

   در ارديبهشت سال 1371 به وسيله هيئت بررسي و شناسايي آثار باستاني شهرستان بيرجند به سعي و كوشش آقايان رجبعلي خانيكي و رسول بشاش , تخته سنگي به ابعاد 5 در 5/3 متر در روستاي نهارجان كه در 25 كيلومتري بيرجند واقع است , كشف شد كه بر روي آن مجموعه بي نظيري از كتيبه ها و نقش ها با دقت و تيز بيني زيادي مشاهده مي شود . سبك و فرم اشكال حك شده متعلق به دوران ميان سنگي ( 20000 - 120000 سال پيش )‌ مي باشد . اين كتيبه ها و نقش ها به منزله كتاب تاريخ ارزشمندي است كه فرهنگ و تمدن اين خطه از خاك ميهن اسلامي را از حدود  17 هزار سال پيش تاكنون معرفي مي كند .

 

نقش انسان 

نقش گياه

علائم و نشانه ها        

كتيبه عربي  

32 مورد

22 مورد   

25 مورد 

34 مورد    

 نقش حيوان 

 نقش هاي ناشناخته

كتيبه پهلوي  , اشكاني و ساساني 

كتيبه فارسي

33 مورد

68 مورد

81 مورد

8   مورد

 

مطالعات امجام شده بر روي نقش ها تا به حال نشان داده است كه اين سنگ نگاره ها از قديم ترين ايام جنبه تقدس داشته و احتمالاً  اردشير بابكان  به زيارت اين نقش و نگار آمده و نقش قباد ساساني و همسرش بر روي سنگ حك شده است . اين سنگ نگاره بدون اينكه نقش و نگار آن بر كسي مشخص باشد , از قديم الايام در نزد روستائيان كوچ به تخته سنگ لاخ مزار موسوم بوده است .

 

مديريت ميراث فرهنگي بيرجند  و  كتاب بيرجند نگين كوير

بــرگــشــت