|
فصل پنجم
آموزش و پرورش ابتدائى، متوسطه و عالى
بخش اول : آموزش ابتدائى و متوسطه قبل از تأسيس مدارس به سبك جديد به طورى كه گفته شد،تعليم وتربيت در بيرجند بر عهده مكتب خانهها بود، و افراد روحانى نقش مؤثرى درمكتب خانهها داشتند. در همين رابطه هم زمان با انقلاب مشروطيت، امير اسماعيل خان شوكت الملك اول )عموى اسدالله علم( كه فاقد اولاد بود، ثلث اموال خود را وقف برامور خيريه كرد وتوليت آن را به برادر كوچكش محمد ابراهيم خان واگذار نمود. محمد ابراهيم خان علم موسوم به "شوكت الملك دوم" بعداز سفر به تهران واحراز مقام حكمرانى و امارت قاينات در صدد برآمد، موقوفه مذكور را در جهت ايجاد فضاى آموزشى به مصرف برساند. شوكت الملك تحت تأثير اقدام حسنه ميرزا تقى خان امير نظام فراهانى ملقب به امير كبير مبنى بر تأسيس مدرسه عالى دارالفنون )پنجم ربيع الاول 1268) و به كارگيرى 7 نفر معلم اتريشى و عدهاى مترجم ايرانى كه درسال 1260 به فرانسه فرستاده شده بودند، درصدد برآمد، مدرسه مشابهى را در بيرجند تأسيس كند. لذا درسال 1325 قمرى مطابق با 1285 شمسى(1) درمحل حسينيه شوكتيه كه براى برگزارى مراسم عزادارى توسط برادرش )امير اسماعيل خان شوكت الملك( درسال 1312ه. ق.ساخته شده بود، اقدام به تأسيس مدرسه شوكتيه نمود. بايد در نظر داشت كه مدرسه شوكتيه پس از مدرسه عالى دارالفنون )سال 1268 ه. ق.( و مدرسه ابتدائى رشديه كه به همت حاجى ميرزا حسن تبريزى معروف به رشديه(2) )سال 1315 ه. ق.( در تهران تأسيس شد، سومين مدرسهاى از نوع مدارس جديد در ايران محسوب مىشود. محمد ابراهيم خان به منظور تشويق افراد به شركت دراين مدرسه، براى محصلين بى بضاعت و خانواده آنها كمك هاى نقدى و جنسى(3) تدارك ديد كه بسيار مؤثر افتاد. ضمناً آيتالله شيخ هادى هادوىكه از علماى طراز اول آن زمان بود، با اعزام تنها پسر خود به اين مدرسه در ذهن وفكر مردم اثرى عميق برجاى گذاشت وكار مدرسه رونق گرفت. مدرسه شوكتيه ابتدا به صورت مدرسه ابتدائى وچندى بعد دبيرستان شوكتيه نيز به آن افزوده شد. حقوق معلمين اين مدارس نيز از بودجه حكومتى سالانه بهصورت نقدى و جنسى )گندم وآرد( پرداخت مىگرديد. |
|
در سال 1301 شمسى،(4) مدرسه نسوان در عمارت "قلعه"، افتتاح شد و سپس در سال 1303-1304 شمسى، در دوره دوم دبيرستان )سيكل دوم( دانش آموز پذيرفت. شوكت الملك دوم و هم چنين شيخ محمد موحد براى تشويق مردم و جذب بيشتر دانش آموزان دختران خود را به اين مدارس فرستادند، تابدين طريق مورد استقبال بيشتر عامه مردم قرار گيرد. در سال 1301 به منظور تصريح در پسرانه و دخترانه بودن مدارس، مدارس پسرانه به شوكتى و دخترانه به شوكتيه نامگذارى گرديد. ضمناً دبيرستان پسرانه شوكتى درسال 1303 از دبستان جدا شد. لازم به توضيح مىداند كه ساختمان مدرسه شوكتيه از محل موقوفات امير اسماعيل خان شوكت الملك اول درسال 1308 قمرى به دست استادان ومعماران يزدى شروع و در سال 1312 ه ق بناى آن به پايان رسيد. اين مدرسه داراى سردرى زيبا وعريض مىباشد كه به اتاق مقرنسى گچى راه مىيابد. درب ورودى مدرسه نيز بسيار قديمى وارزشمند است. بر سردر ورودى مدرسه كتيبهاى كه با گچبرى تاريخ بنا و مؤسس آن نوشته شده ديده مىشود. وقتى از در مدرسه داخل شويم بعداز گذشتن از اطاق مقرنسى، وارد دالان طولانى نيمه تاريك و زيبايى مىشويم كه داراى يك هشتى(5) مىباشد كه درى به داخل حوضخانه دارد و سابقاً نهرى از آب قصبه بيرجند از داخل آن مىگذشته است. در انتهاى دالان حياط بزرگى وجود دارد كه ساختمانهاى دو طبقه در سه جهت شمال، جنوب وشرق آن ساخته شده است. در طبقه اول سمت جنوب، ايوان بزرگى وجوددارد كه سقف آن از نظر ساختمانى اعجابانگيز است و معلوم نيست كه اين ايوان كه به عرض 8-10 متر در جلو و با عرض بيشتر در دهنه عقب مىباشد چگونه مسقف گرديده است. شادروان سيد محمد فرزان در سال 1315 براى بار دوم به بيرجند منتقل و به سمت معاون اداره معارف و اوقاف ايالتى مكران وزير نظر وزارت معارف واوقاف و صنايع مستظرفه منصوب مىشود. ضمناً تا سال 1320 برنامههاى مدارس زابل و زاهدان زير نظر و تأييد اداره معارف بيرجند تهيه وتنظيم مىشده و گواهىهاى صادره از مدارس سيستان و بلوچستان به تأييد مدارس شوكتى بيرجند مىرسيده است.(6) دريادداشتهاى فرهنگى شادروان ذبيح الله ناصح چنين آمده است" دراواخر سال 1330 شنيده شد كه وزارت فرهنگ، طرحى تهيه نموده كه به موجب آن، كشور به چهارده قسمت تقسيم وهر قسمت تحت نظر يك نفر مأمور عالى مقام اداره خواهد شد. از اين چهارده قسمت، هفت قسمت به نام استان و بقيه به نام ناحيه خواهد بود. از جمله: "ادارات فرهنگ قاينات"و "سيستان و بلوچستان" يك ناحيه فرهنگى را تشكيل خواهد داد و مركز آن بيرجند خواهد بود، هنوز تا تاريخ خرداد 1331 چنين طرحى به تصويب نرسيده است."(7) گفتنى است، براساس يك برگ صورت هزينه كهاز مدرسه نهبندان به دست آمده است حقوق كاركنان مدرسه شوكتيه درسال 1300 شمسى به شرح زير بوده است: 1. آقاى ميرزامحمد ناصح مدير مدرسه ماهانه 200 ريال 2. آقاى شيخ محمدتقى معلم ماهانه 100 ريال 3. حاجى عباس فراش ماهانه 60 ريال تعداد محصلين مدرسه شوكتيه بيرجند درسال اول شامل دو كلاس درحدود 40 نفر بود كه تقريباً نصف آنها سواد خواندن و نوشتن داشتند و بقيه به مكتب ومدرسه نرفته بودند. دروس مدرسه ابتدائى شوكتيه چنانچه بخوبى ارزيابى شوند بحق از دروس دوره دوم دبيرستانهاى فعلى مشكلتر بوده است(8). متعاقب مدارس شوكتيه بيرجند، مدارس ديگرى در قاين در سال 1298 شمسى، نهبندان 1299 شمسى، دشت بياض و سربيشه 1300 شمسى و تاسال 1306 درمناطق زيركوه، درميان، گزيك، خوسف، درخش وگل و فريز، مود، گيو، موسويه، مختاران نيز مدارس شوكتيه تأسيس گرديد. در سال 1297 شمسى سيد محمد فرزان از مشهد به بيرجند منتقل شد و به تقاضاى شوكت الملك براى تأسيس مدارس شوكتى درزابل و زاهدان رهسپار گرديد وعلىرغم مخالفت بعضى از افراد و سرداران متعصب در اين كار موفق شد واعتماد مردم را نسبت به خود جلب نمود(9). درمورد تأسيس اين مدارس، جلالى نائينى چنين اظهارنظر مىكند: "تأسيس اين مدارس در چنين تاريخى آن هم درشهرمذهبى بيرجند كه جمعيت آن روز آن بيش از 000/100 نفر بالغ نمىشد، به قدرت شخصى و سياسى شوكت الملك علم بستگى داشته و با تأسيس اين مدارس توانست عده كثيرى از اهالى بيرجند وقاينات را به علوم جديد آشنا سازد و نظر ساير شهرهاى خراسان وسيستان و بلوچستان رابه اين امر جلب نمايد.(10) شادروان ميرزا ذبيحالله ناصح كه خود از محصلين دوره اول اين مدارس بوده در يادداشتهاى خود نوشته است: "شوكت الملك براى مديريت و تأسيس شوكتيه بيرجند از دو نفر افراد فاضل كاشان به اسامى ميرزا احمد نراقى و شيخ احمد سليمانى نراقى و براى تدريس دروس فرانسه وانگليسى و رياضيات از سه نفر تبعه فرانسه، انگلستان و هندوستان دعوت مىنمايد. مديران اوليه مدرسه دخترانه شوكتيه به ترتيب عبارت بودهاند از: خانم طوبى محمودى، شاهزاده ابوالملوكى، بانو حكيمالهى، فاطمه علم )دختر امير ابراهيم شوكت الملك(، حميده شيبانى، بانو سلطنت احمدى )قوامى(، وبانو بهجت بهرمان، كه در انتخاب يكايك آنها مطالعه و دقت عمل زيادى شده بود. روان شاد سيد غلامرضا سعيدى كه خود از شاگردان دوره اول مدرسه شوكتى بيرجند بوده در مصاحبه خود با نشريه شماره 2 دانشگاه آزاد اسلامى، دررابطه باتأسيس مدرسه شوكتى چنين عنوان مىكند: » گشايش اين مدرسه به هيچ وجه با اوضاع آن روز بيرجند، تناسب نداشت بخصوص با روحيه خاص مرحوم شيخ محمد باقر كه به تجدد، روى خوشنشان نمىداد، ولى مرحوم شيخ هادى تنها پسرش را به مدرسه جديد فرستاد و باعث گشايش مدرسه شد. با اين وجود، تعداد محصلين به چهلنفر نرسيد. مرحوم شيخ هادى خود درامتحانات مدرسه شركت داشت و رئيس هيأت ممتحنه بود... بعد از 15 تا 20 سال عده محصلين به 300 نفر رسيده بود(11). |
|
يكى از مأمورين سياسى انگليس در سفرنامه خود به مقامات بالاتر گزارش مىدهد »در اين گوشه دورافتاده كشور ايران چنين مدرسهاى تأسيس شده كه داراى 300 محصل است و تأسيس اين مدرسه نشان مىدهد كه اين مملكت قابل تسخير نيست«(12)...آقاى سعيدى اضافه مىكند، »كه اگر در تربيت اصيل اسلامى در بيرجند سهمى داريم، قسمت عمده آن محصول مراقبت و توجه آن مرد بزرگ )شيخ هادى( بوده است.« مدارس فوق با برنامه خاص خود و با استفاده از كمكهاى مالى و جنسى امير و موقوفات مربوطه، به كار خود ادامه داد تا اينكه وزارت معارف وقت )آموزش و پرورش فعلى( تصميم گرفت كه برنامه درسى كليه مدارس را يكسان سازد و در نتيجه اين مدارس در سال 1308 شمسى به وزارت معارف تحويل شد.معلمين مختار بودند كه در سازمان وزارت معارف باقى بمانند و يا ترك خدمت نمايند. البته تا چند سال به طور غير رسمى اين مدارس تحت نظر شوكت الملك يا نماينده ايشان آقاى محمد على منصف اداره مىشدند. از بركت تأسيس مدارس شوكتى در سال 1325 ه ق. سالها ادارات ساير شهرستانها از چاه بهار تا سرخس، زير نظر فرهيختگان بيرجندى قرار داشت و يا اينكه بيرجنديها در امر اداره آنها مستقيماً مشاركت داشتهاند، جالب توجه است كه در حدود سال 1315 ه ش چنانكه قبلاً نيز گفته شد اداره فرهنگ بيرجند به نام فرهنگ بيرجند و مكران )سيستان و بلوچستان( خوانده مىشد و سيد على تمدن رئيس اين اداره بوده است به طور كلى بيرجنديها نقش عمدهاى در امر گشايش و اداره مؤسسات آموزشى سيستان و بلوچستان و جنوب خراسان داشتهاند. مدرسه شوكتى، در ابتدا يك دبستان شش كلاسه بود، كه چندى بعد به صورت يك مدرسه 9 كلاسه و سپس به صورت يك مدرسه 12 كلاسه درآمد. دبيرستان داراى دو مقطع سيكل اول و دوم بود و در هر مقطع گواهى نامه مىداد. شوكت الملك علم )محمد ابراهيمخان( همان طور كه گفته شد استادانى را براى آموزش محصلين فراخواند. اين اساتيد از كشورهاى فرانسه، انگلستان و هندوستان و نيز افراد فاضلى از گوشه و كنار مملكت، بويژه كاشان و تهران انتخاب شده بودند. كه به خاطر حضور استادان فرانسوى، انگليسى و هندى، علاوه بر دروس دارالفنون، زبانهاى انگليسى و فرانسه نيز در دبستان و دبيرستان تدريس مىشد. كيفيت و كميت آموزش مدارس شوكتىدر سطح بالائى بود، به طورى كه دركلاس پنجم دبستان كليله و دمنه و زبان انگليسى وفرانسه تدريس مىشد. حقوق معلمين و وسايل تحصيل محصلين از طريق موقوفات شوكت الملك به صورت جيره غذائى و نقدى پرداخت مىگرديد. |
|
اداره آموزش وپرورش شهرستان بيرجند همانطور كه گفته شد، آموزش و پرورش شهرستان بيرجند باافتتاح مدارس شوكتى درسال 1335 ه ق آغاز شده است. اداره مربوط به مدارس تا سال 1308 به عهده محمد ابراهيم علم )موسوم به شوكت الملك( واز سال 1308 به عهده اداره معارف شهرستان بيرجند كه چندى بعد مكران نيز به آن اضافه شد به عهده دولت مركزى بود. امر تأسيس مدارس شوكتى در نقاط مختلف شهرستان بيرجند در آن روزها موجب شد كه على رغم فواصل زياد آباديها از يكديگر و استضعاف منطقه بر تعداد باسوادان منطقه افزايش چشمگيرى حاصل شود تا جائى كه اداره آموزش و پرورش بيرجند طى ساليان متمادى توانست، با تربيت افراد تحصيل كرده موجبات گسترش آموزش و پرورش را در استانهاى هم جوار فراهم سازد. آمار تعداد آموزشگاهها و محصلين بيرجند درسال تحصيلى 72-1371 به شرح جدولهاى پيوست مىباشد. ضمناً دربيرجند دو كتابخانه عمومى و دو مركز فرهنگى هنرى، كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان فعاليت دارند. به آمار فوق بايد 16 واحد آموزش باصطلاح غير انتفاعى شامل 6 دبستان، 6 مدرسه راهنمايى و 4 دبيرستان نيز اضافه نمود. |
|
تعداد دانش آموزان درمقاطع مختلف تحصيلى درسال76 -1375 آموزش وپرورش شهرستان بيرجند درسال تحصيلى 76-75 داراى 71406 نفر دانشآموز بوده است. از اين تعداد 42076 نفر در مناطق شهرى و 29332 نفر درنقاط روستائى واز نظر جنس تعداد محصلين پسر 39018 نفر معادل و دانش آموزان دختر 32388 نفر معادل45 % بوده است.(13) از مجموع دانش آموزان شهرستان 1136 نفر ويا 1% درمقطع كودكستان، 38652 نفر و يا در حدود13/54 درصد درمقطع ابتدائى، 18687 نفر ويا درحدود26% درمقطع راهنمائى و 12931 نفر ويا 18% درمقطع متوسطه مشغول به تحصيل بودهاند. تعداد كادر آموزشى شهرستان بيرجند درسال تحصيلى 74-3191،75 نفر بوده است. از اين تعداد 1688 نفر درمقطع ابتدائى، 796 نفر در مقطع راهنمائى و 619 نفر درمقطع متوسطه به تدريس اشتغال داشتهاند. نسبت دانشآموز به معلم درمقطع ابتدائى 22% درمقطع راهنمائى 23% ودرمقطع متوسطه 20% )دراين محاسبه كادر آموزش سال قبل منظور شده كه طبعاً باسال 1375-76 اختلافاتى دارد( و نسبت دانش آموزان به جمعيت شهرستان معادل 26% بودهاست. اداره آموزش و پرورش شهرستان بيرجند داراى مؤسسات آموزش عالى در سطوح كاردانى و كارشناسى در امر تربيت دبير در زمينههاى مختلف آموزشى نيز مىباشد. مركز تربيت معلم شهيد باهنر، مركز آموزش عالى فرهنگيان، آموزشكده فنى وحرفهاى سپيده كاشانى وآموزشكده فنى وحرفهاى ابن حسام از جمله مؤسسات آموزشى اداره آموزش و پرورش بيرجند مىباشند. متعاقباً به تشريح تاريخچه و كاركرد آنها پرداخته مىشود. سازمان ملى پرورش استعدادهاى درخشان در بيرجند(14) مراكز آموزشى اين سازمان، درزمينى به مساحت 21000 متر مربع و درسال 1370 بنا گرديده و از امكانات آموزشى خوبى از قبيل رايانه، وسايل سمعى و بصرى، كتابخانه، آزمايشگاههاى فيزيك، شيمى و زيست شناسى برخوردار است. |
|
اين سازمان كار خود رااز سال 1370 باافتتاح مركز پسرانه شهيد بهشتى و مركز دخترانه فرزانگان آغاز نمود. اين مراكز كه شامل مقاطع راهنمايى و دبيرستان مىباشند، دانش آموزان خود را از طريق امتحان سراسرى مىپذيرند. در سال 1377 در هر مركز 40 نفر دانش آموز بهتحصيل اشتغال داشته، كه درمسابقات و امتحانات مختلف، رتبههاى خوبى كسب كردهاند. درصد قبولى دانش آموزان مراكز ياد شده در مسابقات سراسرى ورود به دانشگاهها در سال 1377 معادل 83% بوده است. از 47 دانش آموز پسر، 39 نفر و از 24 نفر دانش آموز دختر، 19نفر در دانشگاههاى دولتى و بويژه دررشتههاى فنى -مهندسى و پزشكى پذيرفته شدهاند. با پيام تاريخى 1358/10/7 امام خمينى )ره( برنامه همگانى مبارزه با بيسوادى آغاز شد. به دنبال صدور فرمان مذكور، سازمان نهضت سواد آموزى تأسيس شد و درسال 1361 با تصويب مجلس شوراى اسلامى به وزارت آموزش و پرورش پيوست. اهداف سازمان نهضت سواد آموزى براساس قانون مصوب مجلس شوراىا سلامى عبارت است از: 1. آموزش وانتقال مهارت خواندن و نوشتن و حساب كردن به بى سوادان جامعه. 2. تربيت و بالا بردن سطح فرهنگ و نشر فرهنگ اسلامى متناسب با سواد آموزان براساس اهداف و وظايف سازمان نهضت سواد آموزى |
|
راهبردهاى سواد آموزى شامل دو عنوان كلى مىباشد: الف . آموختن براى خواندن ب . خواندن براى آموختن در راهبرد نخست به افراد آموزش داده مىشود تا بتوانند بخوانند و بنويسند و در راهبرد دوم افراد از مهارت خواندن به منظور افزايش آگاهى براى بهترزندگى كردن سود برند. دوره هاى مختلف نهضت سواد آموزى در مورد بزرگسالان در بعد از ظهرها و در مورد افراد لازم التعليم روزانه تشكيل مىشود. دوره هاى نهضت براى بزرگسالان شامل مقدماتى )سال اول و دوم(، تكميلى )معادل سوم(، پايانى )معادل چهارم( و نهايتاً پنجم مىباشد. اين دورهها در مورد افراد لازمالتعليم مانند دبستانهاى كشور از كلاس اول تا پنجم است. براساس مجوز قانونى از سال 1365، نهضت سوادآموزى در مناطقى كه كودكان لازمالتعليم تحت پوشش آموزش و پرورش قرار نمىگيرند، به منظور جلوگيرى از بيسوادى و برخوردارى آنان ازآموزش ابتدائى اقدام مىنمايد. نهضت سواد آموزى شهرستان بيرجند باتوجه به مراتب فوق از سال تحصيلى67-66 لغايت 79-78، با تشكيل 1902 كلاس، تعداد 22507 دانشآموز لازمالتعليم )روزانه يا دانشآموز( علاوه بر كلاسهاى آموزش بزرگسالان )عصرانهيا سوادآموز( تحت پوشش داشته است. آمار سال تحصيلى 78-79 نهضت در مناطق شهرى شهرستان شامل 128 كلاس با 1627 سوادآموز و در مناطق روستائى شامل 94 كلاس با 776 دانش آموز بوده است. |
|
آموزش وپرورش دانشآموزان استثنائى(15) آموزش و توان بخشى كودكان ودانشآموزان استثنائى، يعنى افرادى كه به دلايل خاص ذهنى، جسمى، عاطفى و روانى قادر نيستند از برنامههاى آموزشى عادى به نحو مطلوبى برخوردار گردند، هدف اصلى آموزش و پرورش استثنائى مىباشد. هفت گروه كودك و دانشآموز به شرح زير تحت پوشش اين سازمان قرار مىگيرند: 1. نابينايان و نيمه نابينايان 2. ناشنوايان و نيمه ناشنوايان 3. عقب ماندگان ذهنى 4. واجدين اختلالات روانى 5. چند معلوليتى ها 6. معلولين جسمى - حركتى 7. ناتوانان يادگيرى درشهر بيرجند سه مركز آموزش به نام "وصال" )مخصوص دانشآموزان نابينا و ناشنوا(، "حكمت" )ويژه دانشآموزان كم توان ذهنى پسر( و تدبير )مخصوص دانشآموزان كم توان ذهنى دختر( با 74 نفر پرسنل وجود دارد كه 500 نفر دانشآموز را تحت پوشش دارد. سه مركز مذكور داراى 50 كلاس خاص به شرح زير مىباشد. |
|
درگروه دانشآموزان نابينا و نيمه نابينا 5 كلاس با 50 دانشآموز درگروه دانشآموزان ناشنوا و نيمه ناشنوا 8 كلاس با 60 دانشآموز درگروهدانشآموزانكمتوانذهنى،چندمعلوليتى،جسمىوحركتى 37 كلاس با 350 دانشآموز ضمناً تمام كلاسها به صورت روزانه مىباشند. دربيرجند مركز جديدالاحداث "وصال" كه توسط افراد خيّر ونيكوكار ساخته شده آماده بهرهبردارى مىباشد ويك باب مركز آموزشى ديگر در دست ساخت است. درسطح استانها مديريت كل آموزش و پرورش استثنائى وجود دارد كه امور مربوط بهمراكز آموزشى كودكان و دانشآموزان استثنائى شهرستانها مستقيماً توسط مديريت استان اداره و برنامهريزى مىشود. مركز آموزش كشاورزى محمديه بيرجند مركز آموزش كشاورزى بيرجند درسال 1351 باهدف آموزشهاى رسمى وغيررسمى به روستازادگان، كشاورزان منطقه جنوب خراسان، و آموزش ضمن خدمت كاركنان وزارت كشاورزى در مزرعه محمّديه واقع در 18 كيلومترى غرب بيرجند با زدن كلنگ احداث آن تأسيس شده است. فعاليت رسمى اين مركز از سال 1356 باتكميل فضاهاى آموزشى و ادارى و خوابگاهها به ظرفيت 460 نفر با پذيرش 35 دانش آموز براى گذرانيدن دوره چهارساله كشاوزى درسطح ديپلم آغاز شده است. مساحت فضاهاى آموزشى، ادارى ، ورزشى وخوابگاههاى دانش آموزان و منازل كاركنان در حدود 17600 متر مربع ومساحت كل مركز شامل باغها، مزارع، زمينهاى آيش بيش از 1613 هكتاراست كه باتوجه به 502 متر مكعب آب شيرين درساعت، از بزرگترين مراكز آموزش كشاورزى ايران محسوب مىشود. عملكرد آموزشهاى رسمى وغير رسمى اين مركز از بدو شروع تا خرداد 1378 به شرح زير مىباشد: الف. آموزشهاى رسمى: 1) فارغ التحصيل در رشته كشاورزى عمومى )مقطع ديپلم( 409 نفر 2) فارغالتحصيل در رشته امور زراعى وباغى نظام جديد آموزش متوسطه 106 نفر 3) فارغالتحصيل در رشته تكنولوژى توليدات باغى)مقطع كاردانى( 86 نفر 4) شاغلين وزارت كشاورزى در رشته گياهان داروئى و معطر درمقطع كاردانى 100 نفر |
|
ب. آموزشهاى غير رسمى: 1) برگزارى دورههاى آموزشى زراعت، باغبانى و دفع آفات از سال 67 لغايت 77 تعداد 13500 نفر 2) برگزارى دورههاى آموزشى ضمن خدمت كاركنان وزارت كشاورزى از سال 67 لغايت 77 درمقاطع تكنسين،كاردانى و كارشناسى 3000 نفر مركز آموزشى كشاورزى بيرجند از نظر برنامههاى آموزشى زيرنظر دانشگاه جامع تكنولوژى تهران مىباشد. بخشهاى آموزشى اين مركز عبارتنداز: آموزش زراعت، آموزش باغبانى، آموزش ماشينهاى كشاورزى، آموزش دامپرورى، آموزش حفظ نباتات مركز آموزش كشاورزى درسالهاى گذشته از طريق آزمون از بين قبول شدگان دوره راهنمائى تحصيلى، محصل مىپذيرفت. ليكن از سال 1375 از بين داوطلبان قبول شده سال اول دبيرستانهاى نظام جديد دانش آموز مىپذيرد. واجدين شرايط پس از دوسال به اخذ مدرك ديپلم نائل مىشوند. پرسنل اين مركز درحال حاضر شامل 2 نفر كارشناس ارشد، 11 نفر كارشناس، 3 نفر كاردان، 8نفر ديپلم و 32 نفر زير ديپلم مىباشد. مديران اين مركز آموزشى از بدو تأسيس تاكنون بهشرح زير بودهاند: نام دوره مديريت سطح تحصيل 1. آقاى اسكندر مهرابى (1 سال( كارشناس 2. آقاى بهرام رهنمامقدم (3 سال( كارشناس 3. آقاى حسن عليزاده (2 سال( كارشناس 4. آقاى محمد على فلكى (2 سال( كارشناس 5. آقاى محمدرضا كوزهگران (2 سال( كارشناس 6. آقاى قربانعلى جعفرى (1 سال( كارشناس 7. آقاى حسين لطفى (5 سال( كاردان 8. آقاى حسين سابقى (3 سال( كارشناس 9. آقاى على محمدشاه بيگى (4 سال( كارشناس 10. آقاى محمدرضاكوزهگران )ازخرداد 78) كارشناس ارشد |
|
مراكز آموزشى و تعداد دانشآموزان در مناطق شهرى و روستايى تعداد مراكز و دانشآموزان هر يك از آنها در مناطق شهرى و روستائى به شرح جدول شماره 32 مىباشد. مديران و مدرسين معارف شوكتى و دولتى(16) همانطور كه مذكور افتاد شوكت الملك براى مديريت و تأسيس مدرسه شوكتيه از دو نفر افراد فاضل كاشان به اسامى ميرزا احمد نراقى و شيخ احمد سليمانى نراقى دعوت نمود. ساير معلمان اوليه مدرسه شوكتيه عبارت بودند از : 1). ميرزا محمدحسين مشهور به بزرگ 2). ميرزا محمدحسين مهتدى 3). محمدعلى ميرزا نجف )معلم خط( 4). ميرزا مهدى نراقى )معلم زبان فرانسه، هيئت و تاريخ( 5). سه نفر از اتباع كشورهاى انگلستان، فرانسه و هندوستان پس از چندى دكتر محمود كسروى و ابوالقاسم واثق نيز به جمع مدرسين اضافه شدند، به مرور زمان از محصلين لايق و درس خوان كه حداقل سيكل اول دبيرستان را به پايان برده بودند از قبيل: سيد محمد فرزان، ميرزا ذبيحالله ناصح، ميرمحمد گواهى )بهنيا(، ميرزا مجمدحسين افتخارى، ميرزا محمدحسن غنى، ميرزا محمدباقر فريدى، ميرزا هادى سالكزاده، شيخ عبدالله هادوى، ميرزا اسدالله ناصح، شيخعلىاكبر ناصح، ميرزا عبدالعلى طوفانى، شيخ محمدرضا ناصح، ميرزا محمدناصح، شيخ على شفيعى، ميرزا احمد ناصح براى تدريس و مديريت مدارس شوكتى در بيرجند، در ميان، قاين، موسويه، گيومختاران و سربيشه استفاده مىشد. از گردانندگان اصلى مدارس شركتى مىتوان از محمدعلى منصف كه بعداً چندين دوره وكالت مجلس شوراى ملى را داشته و نيز علىمحمد راغبى كه بر امور مالى معارف شوكتى نظارت داشته نام برد. معارف شوكتى تا سال 1317 هجرى شمسى از محل عوايد موقوفات شوكتى اداره و روز به روز بر توسعه آن افزوده مىشد، تا اينكه در سال مذكور برحسب قانون معارف شوكتى به وزارت معارف آنزمان ازنظر برنامه و بودجه منتقل شد و معارف دولتى جايگزين آن گرديد. مديران معارف دولتى )آموزش و پرورش فعلى( پس از تحويل معارف شوكتى به ترتيب عبارت بودهاند از: شيخ احمد نراقى سليمانى2) ناطقى 3) سيدعلى تمدن، 4) صفارى، 5)مرتضى مدرسى، 6). ذبيحالله ناصح، 7). سيد محمد فرزان، 8). ابوالفضل علمى، 9).محسن سميعى، 10). محمدرضا حجازيان، 11). محمدعلى فيروزكوهى 12). غلامحسين حافظى، 13). صمد ساتراپ، 14). شعبانعلى كميلى، 15). كاظم غنى، 16). محمدحسين جاجوئى، 17). حسين وريدى، 18). شمسالدين سراوانى، 19). محمدعلى حسينزاده 20). مهدى سيارى، 21). سيدجواد هاشمى، 22). سيد محمد خراشادى، 32). على سرورى، 24) محمد ديمهور، 25). محمدحسن مقرى |