بخش سوم: هنرمندان هنرهاى تجسّمى

 غلامعلى گنجى

 هنرمند نقاش

     در سال 1306 در شهر بيرجند متولد شد و تحصيلات ابتدائى و متوسطه خود را در اين شهرگذرانيد. او از كودكى به نقاشى علاقه داشت . در سال 1320 مجله اى در هندوستان به نام شيپور به چهار زبان انگليسى ، عربى ، فرانسه و فارسى به طريقه رنگى چاپ مى‏شد كه آثار نقاشى  هنرمندانى به نامهاى پ.ژ. سينگنر و الكس تايلردرآن وجود داشت. وى مجذوب آثار آنها شده وباآنها مكاتبه مى‏كرد. از قضاى اتفاق در سفرى كه نامبردگان از طريق بيرجند عازم تهران بودند، گنجى توانست از راهنمائى‏هاى آنها در نقاشى استفاده كند.

    وى از سال 1326 كه به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمد، كار خود را به عنوان دبير خط و نقاشى از نهبندان و بيرجند شروع كرد و پس از يك سال خدمت  در زابل در سال 1333 به تهران آمد و همچنان به كار تعليم نقاشى ادامه داد تا اينكه در سال 1363 از سازمان هواشناسى بازنشسته گرديد.

    گنجى درنقاشى اعتقاد دارد كه ابتدا بايدبه تعليم رنگ پرداخت و نه به تعليم طراحى. كارآموز از همان ابتدا بايد رنگ‏ها را بشناسد و بتواند از تركيب رنگ‏ها، رنگ‏هاى مختلفى را بيافريند، اين شناخت به او در زندگى كمك مى‏كند كه درتهيه رنگ لباس، رنگ سفره و تزيين اتاق و باغچه بآسانى تصميم بگيرد.گنجى مى‏گويد:" اگر رنگ نباشد، دنيا معنى و مفهومى ندارد. دنيا يعنى رنگ و تركيبات رنگ"- رنگ به خودى خود ارزشى ندارد، ليكن وقتى رنگ‏ها باهم تركيب مى‏شوند، از تركيب آنها صدها رنگ حاصل مى‏شود كه ما مى‏توانيم رنگ دلخواه خود را انتخاب كنيم. براى رنگ‏ها نمى‏توان نامى‏قائل شد،اما ذهن هنرمند آنها را از يكديگر تشخيص مى‏دهد. بايد در خصوص رنگ‏ها از طبيعت الهام گرفت چون ضمن تعدّد رنگ‏ها، از جلوه خاصى برخوردارند.

    او در نقاشى از آبرنگ، رنگ روغن، پاستر ومداد رنگى استفاده مى‏كند و الحق دركار خود استاد است. مدل‏هاى نقاشى سالهاى 42 تا 45 دبيرستانها جملگى ازكارهاى او و ارژنگ مى‏باشد. سالن خانه او به يك گلخانه شباهت دارد كه در آن همه نوع گل به صورت تابلو وجود دارد.


 محمد ولى دادور

 هنرمند نقاش

    در سال 1306 در شهر بيرجند متولد شد و تحصيلات ابتدائى را در بيرجند و سيكل اول دبيرستان و دانشسراى مقدماتى را در كرج گذرانيد. پس از طى دوره سربازى  به عنوان معلم نقاشى در شهرهاى زابل ، شاهرود و تهران )دبيرستان هدف شماره 1 و چند دبيرستان ديگر ( خدمت نموده است.

    وى با عشق مفرطى كه به نقاشى داشت ، در فرصت هاى مختلف از نمايشگاههاى آثار نقاشى پيشقدمان از قبيل كمال الملك ، آشتيانى ، پتگر ، كاتوزيان و اولياء ديدن مى كرد و الهام مى‏گرفت. از اين رو دادور با سليقه خود نقاشى كرده و در حال حاضر مجموعه گرانبهائى در منزل خود گرد آورده است .

    سبك امپرسيونيست را انتخاب كرده و دوستدار طبيعت است ، از اين رو بيشتر نقاشى هاى او در مورد طبيعت مى‏باشد.


  محمد على دوستى

 هنرمند نقاش

    در سال 1310 در شهر بيرجند متولد شد، پس از اتمام دوره ابتدائى و دبيرستان به تهران عزيمت نمود و با اتمام دوره جنگل و مرتع به استخدام سازمان جنگل ها و مراتع در آمد. وى ساليان خدمت خود را در حوزه مازندران در سمت رئيس ادارات منابع طبيعى گذرانيده و درسال 1358 به همراه جمع كثيرى از همكاران خود با 23 سال خدمت با 30 روز حقوق بازنشسته شده است . شايد يكى از دلايل انهدام قسمتى از جنگل‏هاى مازندران همين تخليه جمعى مناطق حفاظت شده جنگل بوده است .

    دوستى از نوجوانى به نقاشى علاقه‏مند بوده، ليكن زمينه هاى پرورش او مانند بسيارى از هم شهريهاى ديگر فراهم نبوده است . او پس از بازنشستگى به خاطر ارضاى علائق خود به طور خود جوش به اين هنر روى آورده و تابلوهاى ارزشمندى ارائه كرده است . اما او معتقد است كه تا مرحله اوستادى فاصله بسيار دارد.


مهندس محمود تيمورپور

 هنرمند نقاش و طراح

    درسال 1318 در بيرجند متولدشد، تحصيلات ابتدائى و متوسطه را در بيرجند و تحصيلات ليسانس و فوق ليسانس خود را در رشته هنرهاى تجسمى در دانشكده هنرهاى زيباى دانشگاه تهران در سال 1345 به پايان رسانيد. تيمورپور از شاگردان برجسته دانشكده بود و درسالهاى آخر تحصيل به عنوان مدير داخلى كارگاه انتخاب شده بود.

    وى در سال 1346 به استخدام شركت ملى ذوب آهن ايران در آمد، در سال 1351 به تهران منتقل گرديد و در شركت ملى فولاد ايران به عنوان كارشناس فنى امور نمايشگاهها، رئيس اداره انتشارات و تبليغات و مدير مسئول مجله پولاد ايران انجام وظيفه نمود. در سال 1370 بنا به تقاضاى شخصى بازنشسته شد واز همان زمان، شركت كامپيوترى خدمات آيداسيستم را تأسيس نمود.

    درسال 1344 بايكى ازهم دوره‏هاى تحصيلى خود به نام خانم سيما صلاحى ازدواج كرد كه ايشان نيز از هنرمندان ارزشمند معاصر محسوب مى‏شود.

    تيمور پور يكى از هنرمندان برجسته در زمينه نقاشى، خط، طراحى، گرافيك و مجسمه‏سازى مى‏باشد. تابلوهاى نقاشى او در چند نمايشگاه شركت داده شده و تابلوهاى نقش برجسته او در ايستگاههاى مترو تهران زبانزدهمه مى‏باشد. وى در حال حاضر مشغول ساخت تنديس استاد برجسته دانشگاه تهران، "دكتر محمد حسن گنجى" مى‏باشد كه بزودى پس از اتمام در يكى از ميادين شهر بيرجند كه به نام دكتر گنجى نامگذارى شده است، نصب خواهد شد.


  مهندس اسدالله حسن پور

 هنرمند نقاش

    در سال 1322 در بيرجند متولد شده ، تحصيلات ابتدائى و متوسطه را در بيرجند و كارشناسى ارشد رادر دانشكده هنرهاى تزئينى تهران در رشته معمارى داخلى در سال 1349 گذرانده است.

    فعاليت‏هاى هنرى وى در زمينه‏هاى نقاشى )آبرنگ و سياه قلم ( و مجسمه سازى مى باشد.

    تاكنون آثار هنرى وى در سالهاى 1372 و 1378 به ترتيب در اصفهان و مشهد ودرسال 1372 در حيدر آباد هندوستان به معرض نمايش گذاشته شده است.

    وى مشاغل عديده‏اى تاكنون در زمينه‏هاى فنى مهندسى و آموزش دانشجويان رشته ساختمان داشته است . ليكن در حال حاضر با شهردارى بيرجند به صورت پاره وقت همكارى دارد و در ساعات فراغت خود به نقاشى مى‏پردازد.


 محمد على قضائى

 هنرمند نقاش

    درسال 1322 در بيرجند متولد شد و تحصيلات ابتدائى و متوسطه را در مدارس بيرجند گذرانيد. از دوران كودكى به خط و نقاشى علاقه‏مند بود وبا كسب فيض از محضر استاد سيد محمد شهرستانى در زمان تحصيل مقدمات خط و نقاشى را فراگرفت. وى در اوقات فراغت به تمرين از آثار نقاشان ايرانى ادامه داد تا اينكه خود در نقش معلم نقاشى در مدارس بيرجند خدمت نمود. قضائى عضو انجمن هنرهاى تجسمى بيرجند مى‏باشد و به نقاشى با رنگ روغن از طبيعت علاقه‏ مند است.


  بهمنيار رخشانى مقدم

 هنرمند نقاش

    درسال 1328 در شهرستان بيرجند متولد شد تحصيلات ابتدائى و دوره اول دبيرستان را در مدارس بيرجند گذرانيد و سپس براى ادامه تحصيل به هنرستان هنرهاى زيباى تهران آمد. وى از كودكى به نقاشى علاقه داشت و اكنون مدت چهل سال است كه دراين زمينه فعاليت دارد. سبك كار رخشانى بيشتر كلاسيك در رنگ روغن مى‏باشد. رخشانى كارهاى هنرى ديگرى از قبيل مجسمه سازى، طراحى روى جلد كتاب، نقاشى با آبرنگ و گرافيك و خطاطى را نيز تجربه كرده است. او پس از چند سال خدمت در بخش خصوصى و دولتى، مدت 12 سال است كه در مديريت ميراث فرهنگى به امور هنرى و فرهنگى اشتغال دارد. تابلوهاى او چند بار در نمايشگاههاى تهران و بيرجند به معرض نمايش گذاشته شده است.


  حسين رفيعى

 هنرمند نقاش

    درسال 1331 در روستاى خوسف در بخش مركزى بيرجند متولد شده و تحصيلات ابتدائى و متوسطه خود را در خوسف و بيرجند گذرانيده است . پس از دوره اول دبيرستان كه مورد تشويق معلم نقاشى قرارگرفته به اين هنر علاقه وافرى پيدا كرده ، به طورى كه در حين تحصيل موفق شد در مسابقات نقاشى در سطح استان خراسان مقام اول را كسب كند. تاكنون بيش از 50 تابلوى رنگ و روغن با سوژه هاى متنوع از طبيعت كويرى و پرتره و كارهاى تلفيقى دارد كه در 12 نمايشگاه انفرادى و گروهى در تهران، مشهد و بيرجند شركت كرده‏است .

    در سال 1355 به عنوان هنر آموز نقاشى و روزنامه‏نگارى از وزارت فرهنگ و هنر تقديرنامه دريافت كرده است. وى صرف‏نظر از نقاشى در زمينه هاى خط تزيينى ، سينما و عكاسى نيز مهارتهاى قابل توصيفى دارد.

    باكوشش و مجاهدت كافى ، مجوز تأسيس انجمن هنرهاى تجسمى شعبه بيرجند را از تهران اخذ نموده كه قدم بسيار مهمى در جهت ارتقاء سطح كيفى اين بخش هنرى در شهرستان مى باشد. متعاقب مجوز ياد شده با همكارى استادان نقاشى به تعليم هنر جويان پرداخته است .


 اسدالله ملك كيانى

 هنرمند نقاش

    درسال 1333 در شهرستان بيرجند متولد شده ، تحصيلات ابتدائى و متوسطه را در زاهدان و تحصيلات ليسانس و فوق ليسانس را به ترتيب در سالهاى 1356 و 1376 در دانشگاه شهيد بهشتى و عليگره هندوستان در رشته زبان و ادبيات انگليسى گذرانده است.

    از سال 1358 در سمت دبير زبان و ادبيات انگليسى در شهر بيرجند خدمت مى‏نمايد . وى از سال شروع به خدمات آموزشى استعداد خود را در زمينه نقاشى آزموده و بدون داشتن استاد موفق به كشيدن بيش از يكصد تابلوى رنگ و روغن بر روى بوم پارچه اى يا فيبر شده است.

    نقاشى‏هاى ايشان بيشتر الهام گرفته از طبيعت و به صورت تخيلى است ، به طورى كه هر تابلو گوياى  پيامى مى‏باشد. ملك كيانى معتقداست كه در "قلعه‏هاى مخروبه عظمت و شكوهى وصف ناشدنى مى‏بيند"، از اين رو مايل است ، هنر نقاشى اواين موضوع را منعكس سازد . آثار نامبرده در چندين نمايشگاه به معرض نمايش گذاشته شده است . وى مترجم خوبى نيز مى‏باشد وتاكنون ترجمه 4 كتاب را به پايان رسانيده كه دو كتاب چاپ و منتشر گرديده و دوكتاب ديگر آماده چاپ مى‏باشد .

 1. »زندگى روزمره انسان ماقبل تاريخ«. تهران :انتشارات علمى وفرهنگى، 1365.

 2. »اطلس رنگى تشريح مهره داران «مشهد: دانشگاه فردوسى، 1367.

 3. كشاورز شهرنشين، نويسنده ديويد ويكرز.

 4. نيروهاى مرموز اهرام، نويسنده ويلمبراسميت . 


 محمد ابراهيم حميدى

 هنرمند طراح

    در سال 1333 در بيرجند متولد شده ، تحصيلات ابتدائى و متوسطه را در بيرجند و زاهدان و دوره تحصيلات ضمن خدمت گرافيك را در مجتمع هنر تهران گذرانيده است. وى از سال 1358 درادارات آموزش و پرورش بيرجند و مشهد به عنوان دبير هنرهاى تجسمى خدمت نموده است .

    حميدى اولين طراح و مبتكر بهسازى و زيبا سازى صنعتى در ايران شناخته شده و در سازمانهاى مختلف كشورى از قبيل : سازمان زيباسازى شهر تهران ، ذوب آهن اصفهان ، سيمان سپاهان ، فولاد مباركه ، بنياد هنرمندان ، شركت احياء صنايع خراسان به عنوان مشاور همكارى داشته است.

    حميدى در زمينه هاى طراحى صنعتى ، گرافيك ، محوطه سازى ، طراحى سمبليك و... طرحهائى را تهيه و اجرا كرده است. يك نمونه از كار ايشان طرح سمبليك مدرن قو »سمبل آزادى « و نيز آرم و مهر خانم بى نظير بوتو نخست وزير اسبق پاكستان مى باشد.(98)


  حميدرضا حسنى

 هنرمند نقاش

    در سال 1336 در شهر بيرجند متولد شده، تحصيلات ابتدائى و متوسطه خود را در خوسف و بيرجند گذرانيده است. وى از كودكى به نقاشى علاقمند شده و پيوسته در جمع همكلاسى‏هاى خود چهره شاخصى داشته است.

    از سال 1357 به عنوان مربى نقاشى در آموزش و پرورش شهرستان بيرجند و كانون پرورش فكرى كودكان به كار مشغول شده است. از سال 54 به طور غيررسمى آموزشگاه نقاشى داير نموده، ليكن از سال 1371 مجوز رسمى از اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى خراسان دريافت كرده است.

    حسنى در امر آموزش نقاشى كودكان عقيده دارد كه نبايد از مدل استفاده شود، بلكه بايد آنها را در انتخاب موضوع آزاد گذاشت و باطبيعت پيرامون آنها آشنا ساخت.

    هنرجويان كار خود را از آموزش طراحى شروع مى‏كنند و بعد به كار با مداد رنگى و آبرنگ و سپس نقاشى چهره و در نهايت كار با رنگ روغن را آغاز مى‏كنند. تعدادى از هنرجويان حسنى در مسابقات داخل و خارج از كشور شركت نموده و به دريافت ديپلم و مدال نايل گرديده‏اند.

    وى تاكنون در 5 نمايشگاه انفرادى و دو نمايشگاه جمعى شركت نموده است، ضمناً وزارت آموزش و پرورش موافقت خود را با چاپ كتاب روش تدريس نقاشى كودكان وى اعلام داشته است.

    سبك نقاشى مورد توجه حسنى الهام از طبيعت )ناتوراليست( و پرهيز از امپرسيو نيست )حالات تند و خشن( مى‏باشد.


  مهندس على فرسادى

 هنرمند نقاش

    در سال 1336 در بيرجند متولد شد. تحصيلات ابتدائى، متوسطه و كارشناسى را در زمينه زراعت و اصلاح نباتات در مراكز آموزش كشاورزى بيرجند گذرانيده است. تمرين نقاشى را از دوران دبيرستان آغاز نموده و تاكنون بيش از 20 سال است كه در اين زمينه فعاليت دارد . تابلوهاى زيادى در سبك هاى مختلف نقاشى كرده و درنمايشگاههاى متعدد شركت نموده است. ضمناً هنر خوشنويسى را نزد استاد نيك بين تجربه نموده و به دريافت مدرك خوشنويسى در نستعليق از انجمن خوشنويسان بيرجند نائل گرديده است. داشتن توأمان دو هنر نقاشى و خط خوش موجب اعتلاى هر دو زمينه را فراهم ساخته است.


  محمد رضا اطمينان

 هنرمند نقاش

    درسال 1339 در شهر بيرجند متولد شد و تحصيلات ابتدائى و متوسطه خود را در بيرجند گذرانيد. ذوق و شوق وى به نقاشى موجب شد كه در دوره دوساله نقاشى ايرانى )مينياتور( در فرهنگسراى نياوران تهران در سال 1364 شركت نمايد.

    وى پس از اتمام دوره مذكور در سال تحصيلى 1367-68 به سمت دستيار استاد باقر آقاميرى در هنرستان تجسمى پسران تهران مشغول به كار گرديد و اثرى به نام "عاشورا در شعر حافظ" پديد آورد كه به كنگره حافظ در شيراز تقديم داشته است.)بر اساس گفته خود ايشان(.

    اطمينان در سال 1377 به سمت هنرمند ميراث فرهنگى مشهد استخدام شد و از سال 1379 به عنوان مأمور در مديريت ميراث فرهنگى بيرجند اشتغال به كار دارد.


  محمد على بيدختى

 هنرمند »عكاس«

    در سال 1346 در بيرجند متولد شده، تحصيلات ابتدائى و دوره هنرستان را دررشته برق در بيرجند گذرانيده و تحصيلات دانشگاهى خودرا در سال 1369 در سطح كارشناسى در رشته عكاسى و در سال 1374 در سطح كارشناسى ارشد در رشته پژوهش هنر، در دانشكده هنرهاى زيباى دانشگاه تهران گذرانيده است.

    نامبرده از سال 1374 عضو هيأت علمى دانشگاه آزاد اسلامى واحد بيرجند و مدير گروه فرش و معمارى )هنر ومعمارى( مى باشد. وى در تأسيس فضاهاى آموزشى : كارگاه طراحى و نقشه كشى ، آزمايشگاه شيمى و رنگرزى ، كارگاه بافت و مرمت فرش در دانشگاه آزاد اسلامى همكارى داشته و تدريس دروس : آموزش هنر، عكاسى، قصه گوئى و نمايش خلاق ، تاريخ هنر ايران و جهان ، شناخت سبك هاى فرش و رنگ شناسى را عهده دار است.

    بيدختى تاكنون در چندين نمايشگاه شركت نموده كه مهم‏ترين آنها نمايشگاه سالانه عكاسى در موزه هنرهاى معاصر در سال 1376 بوده است.


    گوش كن تعريف شهر بيرجند

 گر بخواهى نكته و اندرز و پند

گوش كن تعريف شهر بيرجند

 بيرجند اى گلشن انديشه‏ها

حق‏پرستان تو شير بيشه‏ها

 بيرجند اى سرزمين لاله‏خيز

ياور دين خدا دشمن ستيز

 مركز فرهنگ و شور و عاطفه

مردمانت مؤمن و پاك و ثقه

 قلبهاى مردمانت بى‏غش است

لهجه‏شان شيرين و خوب و دلكش است

 گر ز عزم مردمش خواهى نشان

گويمت باشد چو كوه باقران

 سرزمينت مهد علم است و هنر

همچو درياى پر از در و گهر

 در مسير انقلاب بى‏بديل

سيل مردم در خيابان همچو نيل

 يك گلستان گل ز تو آمد پديد

جنگجويان، حق پرستانى رشيد

 از شهيدان عزيزت ياد كن

در پى اقدامشان فرياد كن

 هر شهيدى شاخه‏اى گل در دل است

انتخاب گل ز گلها مشكل است

 يكنفر از هر گلستان ذكر كن

بعد در وصف عزيزان فكر كن

 گر نگفتم يك به يك گل در شمار

اين حقير خسته را معذور دار

 بهر بركت گويم از هر صنف يك

گر چه فرقى هم ندارد يك به يك

 غنچه گل »سندروس(99)» اى پيشتاز

ابتدا راه جنان شد بر تو باز

 از »شهاب(100)» تيزتك حرفى بزن

از گل پر عطر در دشت چمن

 بى‏قرار و پر اميد و باصفا

در پى يارى قرآن جان فدا

 آن »رحيمى(101)» تكه‏اى اخلاص بود

در حريم بندگان خاص بود

 از »شريفى«(102)» آن شهيد زنده‏ياد

جلوه‏اى از عشق حق دارم به ياد

 از »حسين هادى(103)» والا بگو

از چنين گل ناتوان است گفتگو

 وصف گل هرگز نمى‏گردد تمام

خامه كم آمد نوشتم والسلام

    »سيد ايوب كاظمى«