بخش دوّم: خوشنويسان

  سيد مهدى شهرستانى

 »خوشنويس«

     فرزند كوچك استاد سيد محمد شهرستانى است. در سال 1310 در بيرجند متولد شده و دوره دبستان و دبيرستان را در بيرجند گذرانده و در همين شهر به شغل معلمى استخدام گرديد. پس از ده سال خدمت در آموزش وپرورش درسال 1340 جهت ادامه تحصيل به مشهد اعزام شد و در سال 1348 از دانشگاه فردوسى مشهد در رشته معقول و منقول فارغ التحصيل شد. سيد مهدى از بدو استخدام مانند پدر و برادر بزرگش به تعليم خط و نقاشى پرداخت و پس از دريافت فوق ليسانس، تدريس دروس عربى و فارسى نيز بر دروس خط و نقاشى وى اضافه گرديد. وى در زمينه خط برشى مسى نيز مهارت دارد.


  پرويز نيك‏بين

 »خوشنويس«

    در سال 1330 در شهرستان بيرجند متولد شده، تحصيلات ابتدائى و متوسطه را در اين شهر گذرانيد. در سال 1351 به استخدام آموزش و پرورش بيرجند در آمده و در سمت دبير هنر ايفاء وظيفه مى‏نمايد.

    ايشان از دوران دبيرستان به هنر خوشنوسى علاقه‏مند شده، ليكن بعد از انقلاب اسلامى به‏طور جدى اين امر را دنبال كرده است. در سال 1365 با استفاده از محضر اساتيد بزرگ خوشنويسى چون غلامحسين اميرخانى و امير احمد فلسفى )خط نستعليق( و استاد يدالله كابلى )خط شكسته نستعليق( به اخذ مدرك ممتاز از انجمن خوشنويسان ايران نائل گرديد و در سال 1367 به عضويت هيأت تشخيص اوراق امتحانى انجمن خوشنويسان برگزيده شد.

    از فعاليت‏هاى ارزشمند آقاى نيك‏بين مى‏توان به موارد زير اشاره نمود:

 1. تشكيل گروه هنر مدارس راهنمائى شهرستان بيرجند.

 2. تاسيس انجمن خوشنويسان بيرجند در سال 1365 و تصدى مديريت آن.

 3. برپائى چندين نمايشگاه فردى و جمعى در سطح شهر، استان و كشور.

 4. چاپ چند اثر در مجموعه آثار خوشنوسيان معاصر ايران در سال 1366 و در كتاب »كلك مشكينى به مناسبت جشنواره جهان اسلام«.

 5. ايجاد بناى ساختمان انجمن خوشنويسان بيرجند در سال 1375.


لطف‏ الله قائمى

 »خوشنويس«

    در سال 1334 در بيرجند متولد شده، تحصيلات ابتدائى و متوسطه را در بيرجند و دوره كارشناسى را در رشته مديريت اقتصاد گذرانيده است.

    مدت 18 سال است كه به هنر خوشنويسى به عنوان يك هنر سرگرم كننده و مفيد مى‏پردازد. افتخار شاگردى استاد غلامحسين اميرخانى يدالله كابلى خوانسارى را داشته و از انجمن خوشنويسان ايران به اخذ درجه ممتاز خوشنويسى نائل گرديده است. در جشنواره خوشنويسى جهان اسلام. در چند نمايشگاه جمعى ديگر شركت كرده است.

    قائمى ضمناً دبير آموزش و پرورش و مدّرس انجمن خوشنويسان ايران در بيرجند مى‏باشد.


 مهندس سيدرضا صفوى

 »خوشنويس«

    در سال 1337 در بيرجند متولد شد. تحصيلات ابتدائى و متوسطه را در بيرجند و مشهد و دوره كارشناسى را در دانشگاه صنعتى، شريف تهران در رشته برق گذرانيد و در حال حاضر در دانشكده فنى دانشگاه بيرجند مشغول خدمت مى‏باشد.

    صفوى از دوران دبيرستان به هنر نقاشى و خوشنويسى علاقمند شد. در بيرجند نزد آقاى محمدعلى قضائى و در مشهد نزد استاد مهديزاده و استاد اسماعيلى قوچانى به تمرين خطوط نستعليق و ثلث و سپس در تهران در خدمت استادان اخوين، اميرخانى و مشعشعى به تمرين خط نستعليق و شكسته نستعليق ادامه داد. وى در سال 1362 به دريافت درجه ممتاز خوشنويسى از انجمن خوشنويسان ايران نائل گرديد.

    آثار صفوى تاكنون در 18 نمايشگاه جمعى و انفرادى در بيرجند، مشهد و تهران ارائه شده است. ايشان در دهه اخير به كار تذهيب نيز پرداخته است.


 مهدى اسماعيلى مود

 »خوشنويس«

    در سال 1344 در روستاى مود از توابع بخش مركزى بيرجند متولد شد، تحصيلات ابتدائى و متوسطه خود را در بيرجند گذرانيد. خوشنويسى را به‏طور جدى از سال 1375 همزمان با تأسيس انجمن خوشنويسان بيرجند زير نظر استاد پرويز نيك بين آغاز نمود. پس از مدتى با آشنائى با اساتيد بزرگ خوشنويس كشور آقايان كابلى ، فلسفى و حيدرى ، به صورت مكاتبه اى و حضورى از نظرات آنها بهره جست.

    براى معرفى اسماعيلى بهتر است قسمتى از مقدمه استاد كابلى بر كتاب "افسونگرى قلم "(97) اسماعيلى آورده شود . : " مهدى اسماعيلى مود كه دوره ممتاز را از طريق مكاتبه‏اى نزد هنرمند برجسته شكسته نويسى كشور آقاى حيدرى گذرانده بود، بعدها در دوره فوق ممتاز توفيق خدمتگزارى ايشان را يافتيم وبا نام و آثار وى بيشتر آشنا شديم ، وى جوانى است بى‏تكلف و نجيب و آرام كه با استعداد فوق‏العاده و شور و شوقى وصف‏ناپذير سالهاست كه مى‏نويسد ...كارآئى كمى و كيفى ايشان تا بدانجا رسيد كه در چند ساله اخير در شهرستان بيرجند منشاء خدمات ارزشمندى گرديد و در تربيت هنرآموزان بسيارى همت گماشت . نمايشگاههاى انفرادى متعددى برگزار كرد كه با توفيق همراه گشت، و در مسابقات سراسرى كشور كه به مناسبت هاى گوناگون در تهران برگزار گرديد همواره رتبه اول را حائز گرديد و همچون همدلان ديگر خود در خراسان بزرگ افتخار آفرين بود.  حسن خلق و كيفيت هنرى وى موجب شد كه به عضويت هيأت تشخيص خط شكسته انجمن ايران راه يابد«.

    ازنامبرده چندين اثر در بروشورهاى انجمن خوشنويسان ايران و جشنواره خوشنويسى جهان اسلام چاپ و منتشر گرديده است .

    اسماعيلى عضو انجمن خوشنويسان بيرجند مى‏باشد و پيوسته شاگردان زيادى از شهرهاى دور و نزديك براى تعليم هنر خوشنويسى مى‏پذيرد.


 حبيب آقا حسنى

 »خوشنويس«

    در سال 1345 در نهبندان متولد شد. پدر وى بنّا بود و به قول آقا حسنى »بسيارى از خانه هاى گلِ اهلِ ِدلِ نهبندان، به سرپنجه پدر زحمتكش او بنا شده است . « او در كودكى مادر خود را از دست داد و همين امر موجب شد كه از اشعار بابا طاهر كه از فراق و هجران حكايت مى كنند استمداد طلبد و با زمزمه دو بيتى‏ها، با ساز نى، دل پرتلاطم راآرام بخشد وبا تمرين خط، خود را مشغول دارد.

    مى گويند : " چه خوش بُوَد كه پسر را پدر كند داماد " ، اما او خوشحال است كه موجبات دامادى پدر خود راشخصاً فراهم ساخت و خانه پدرش ، رونق دوباره گرفت .

 آقاحسنى پس از پايان دوره ابتدائى و متوسطه به بيرجند آمد و در بنياد شهيد بيرجند به نقاشى و خوشنويسى مشغول گرديد. روزى از روزها چشمش به تابلوى انجمن خوشنويسان بيرجند افتاد .اين امراو را به وجد آورد كه اين موضوع را جدى بگيرد . پس از سه سال به دانشگاه بيرجند راه يافت و همزمان در جهاد دانشگاهى به تعليم خط پرداخت . در سال 1368 به اخذ ليسانس ادبيات نائل آمد. او در سال 1369 به تهران آمد و خدمت سربازى را در تهران گذرانيد. در سال 1370 بدون استفاده حضورى از محضر اساتيد خوشنويس تهران ، با شركت در امتحانات خوشنويسى به اخذ درجه ممتاز از انجمن خوشنويسان نائل گرديد. او بلافاصله در كلاسهاى دوره فوق ممتاز استاد غلامحسين اميرخانى شركت كرد و اين دوره را نيز با موفقيت گذرانيد.

    آقاحسنى نه تنها در هنر خوشنويسى استاد است ، بلكه سليقه‏اى بسيار ستودنى در انتخاب رنگ‏ها، طرحها، تذهيب و آرايش تابلوها دارد. علاوه بر اينها او هر شعرى و يا مطلبى را خوشنويسى نمى‏كند ، مگر آنكه بوى عطر "صافى گرى " از آنها به مشام رسد . هنر خوشنويسى او در زمينه‏هاى نستعليق و شكسته نستعليق است .

    وى در حال حاضر عضو انجمن خوشنويسان تهران ، عضو انجمن بيرجنديهاى مقيم تهران و از همكاران سازمان صداو سيماى جمهورى اسلامى ايران مى‏باشد.

    آقاحسنى گاهى نيز شعر مى‏سرايد ولى او خود را در اين مورد مبتدى مى‏داند. نمونه‏اى از اشعار و خط وى آورده مى‏شود:

 

 

   با تمام مردم انسان بخند

 

 همچو گل با بلبل خوش خوان بخند

ساغرى مى گير و با جانان بخند

 گر كه معشوقى گزيدى شوخ چشم

با شراب و ساغر و پيمان بخند

 با دلى خونين و با قلبى حزين

همچو جام اندر كف ياران بخند

 در زمستان و بهار و در خزان

همچو گل در باغ و در بستان بخند

 تربتت خواهى شود آرامگاه

با نظر با زان و با رندان بخند

 در سياهى و سپيدى زمان

چون فروغى در سحرگاهان بخند

 قلب انسان‏ها شود تا خانه‏ات

با تمام مردم انسان بخند

 چونكه درد عاشقان هم بى دواست

بر شفاى درد بى درمان بخند

 گر به رويت كس نخندد يك دمى

با سبك بالان باايمان بخند

 نان خشكى گر كه هست و گركه نيست

با صفاى پاك درويشان بخند

 داغهاى سينه سوزت گرچه هست

چون شقايق با دلى سوزان بخند

 گر چه نادانان بسيارند ليك

تو به ريش مردم نادان بخند

 اى حبيبم با سمن بويان بخند

با شراب و عشق و با يزدان بخند


 محمدرضا غلامى اسفهرود

 »خوشنويس«

    در سال 1349 در شهر بيرجند متولد شده، تحصيلات ابتدائى و متوسطه خود را در شهر بيرجند گذرانيده است.

    از دوران دبيرستان به خوشنويسى علاقمند شد و از آن سال نزد استادان خوشنويس شهرستان بيرجند آقايان پرويز نيك‏بين و مهدى اسماعيلى مود به تمرين خط نستعليق كتابت پرداخت . وى در سال 1375 به افتخار درجه ممتاز كتابت از انجمن خوشنويسان ايران نائل آمده و در عين حال نزد آقاى اسماعيلى در رشته خط شكسته نستعليق بر تخصص خود مى‏افزايد.

    غلامى در چهار نمايشگاه نقاشى در شهر بيرجند شركت نموده و در اداره كل راه و ترابرى بيرجند مشغول خدمت مى‏باشد.


 صادق ديانى

 »خوشنويس«

    درسال 1351 در شهرستان بيرجند متولد شده، تحصيلات ابتدائى و متوسطه رادر بيرجند و كارشناسى رادر دانشگاه گيلان دررشته تربيت بدنى وعلوم ورزشى گذرانيده است. همزمان با تحصيل در رشت، درانجمن خوشنويسان اين شهر نيز ثبت نام نمود. چندى بعد بااستفاده از راهنمائى‏ها و آموزشهاى آقاى اسماعيلى مود به اخذ درجه ممتاز در سال 1376 نائل گرديد.

    وى در خط شكسته فعاليت دارد و تاكنون 2 نمايشگاه انفرادى داشته و در چندين نمايشگاه جمعى در شهرهاى بيرجند، قاين وتهران )جشنواره خوشنويسى جهان اسلام( شركت نموده است.


  حميد رضا طاهرى

 »خوشنويس«

    در سال 1354 در روستاى نوزاد از بخش در ميان بيرجند متولد شده، تحصيلات ابتدائى را در نوزاد و دوره دانش‏سراى مقدماتى را در بيرجند و مقاطع كاردانى و كارشناسى را در رشته هنرهاى تجسمى به ترتيب در مركز شهيد بهشتى مشهذ و مركز آموزش عالى فرهنگيان ثامن الححج مشهد گذرانيده است.

    از دوران تحصيل به خوشنويسى علاقه داشته و چندبار در بين دانشجويان بيرجند و دانشجويان كل كشور مقام اول خوشنويسى را در خط شكسته تحصيل نموده است.

    در مدارس راهنمائى و دانش‏سراى مقدماتى از محضر اساتيد خط بيرجند آقايان اسماعيلى، صفوى، و حاجى رضا و در مقاطع كاردانى و كارشناسى از راهنمائيهاى آقايان كريم كريمى، ابراهيم فخر و رسول مرادى استفاده كرده است.

    طاهرى ازنظر خوشنويسى در خط شكسته در مرتبه ممتاز قرار دارد.


محمد رضا عبدى

 »خوشنويس«

    درسال 1355 دريكى از روستاهاى بيرجند متولد شده،تحصيلات ابتدائى و متوسطه رادر بيرجند و دوره كاردانى در رشته "دينى و عربى" از دانشگاه شهيد بهشتى و كارشناسى را در همين رشته ازدانشگاه آزاد اسلامى واحد بيرجند درسال 1377 تحصيل نموده است.

    وى از سال 1370 خوشنويسى رادر سطوح متوسطه و خوش نزد آقاى نيك بين و دوره‏هاى عالى و ممتاز رادر خط نستعليق نزد آقاى نقيبى و دوره‏هاى عالى وممتاز رادر خط شكسته نزد آقاى اسماعيلى مود گذرانيده است.

    عبدى در چند نمايشگاه جمعى و در يك نمايشگاه انفرادى درسال 1378 در نيشابور شركت نموده است.


  مهدى اللّه رسانى

 »خوشنويس«

    در سال 1355 در بيرجند متولد شده، تحصيلات ابتدائى، متوسطه و كاردانى خود را در بيرجند گذرانيده است.

    از سال 1375 به خوشنويسى علاقمند شده و به صورت پراكنده نزد آقاى اسماعيلى آموزش ديده است. نوع خط تخصصى ايشان شكسته مى‏باشد و برحسب نظر آقاى اسماعيلى كه خود جزو هيأت تشخيص خط شكسته مى‏باشند، كيفيت خط شكسته الله رسانى در حد دوره ممتاز مى‏باشد.

    تاكنون در بيش از 6 نمايشگاه جمعى شركت نموده است.


 مجيد روح‏افزا

 »خوشنويس «

    درسال 1356 در بيرجند متولد شده، تحصيلات ابتدائى و متوسطه را در بيرجند و دوره‏كارشناسى رادر رشته مهندسى شيمى - طراحى فرايند دردانشگاه صنعتى شريف به پايان برده است.

  مجيد كار خوشنويسى رااز 12 سالگى شروع كرده و دوره‏هاى مختلف خوشنويسى را تا سطح ممتاز نزد استادان، محمد سلحشور )در نستعليق(، يداللَّه كابلى خوانسارى و مسلم سقا )درشكسته نستعليق( دنبال كرده است.

    وى علاوه بر خوشنويسى در زمينه موسيقى بويژه ساز »نى« علائقى دارد.


  سيد عمادالدين عمادى

 »خوشنويس«

    در سال 1360 در بيرجند متولد شده، تحصيلات ابتدائى و متوسطه خود را در شهر بيرجند گذرانيده است. از سال 1375 به خوشنويسى علاقمند شده و نزد آقاى اسماعيلى مود به تمرين خط نستعليق كتابت پرداخته است. وى در سال 1378 به اخذ درجه خوشنويسى ممتاز از انجمن خوشنويسان ايران نائل آمده است.

    عمادى تاكنون يك بار ديوان خواجه حافظ شيرازى و يك بار گلستان شيخ اجل سعدى شيرازى را به رشته تحرير نستعليق كتابت در آورده است.

    عمادى ضمناً در زمينه آواز با گروه موسيقى اداره فرهنگ و ارشاد اسلامى شهرستان بيرجند همكارى دارد.


  فاتحى

 »خوشنويس«

    فاتحى دوره‏هاى مختلف خوشنويسى را تا سطح ممتاز گذرانيده است. چهار سال قبل از وى چند تابلوى نفيس خط دريافت كردم، ليكن از آن پس دسترسى به ايشان نداشته‏ام تا از زندگى‏نامه ايشان اطلاع كافى حاصل كنم. به هر صورت يك نمونه از خط وى آورده شده است.