جاذبه های گردشگری

26.خانه قارنی: این بنا در داخل شهر قاین و در محدوده ای که بافت تاریخی قاین محسوب می شود واقع شده است. بنا به سبک درونگرایی که ویژگی غالب معماری ایرانی است، بنا شده است. عناصر معماری مهم این بنا سردر ورودی، هشتی، دهلیز، صحن، ایوانهای دو طرف صحن و اطاقهای اطراف صحن است. بنا دارای جهت شمال شرقی، جنوب غربی است که طبق تقسیم بندی مرحوم استاد پيرنیا این جهت در رون راسته قرار می گیرد. ورودی بنا که در جبهه شمال شرقی آن واقع شده است شامل سردری است با طاق جناغی و تزئینات کاربندی در زیر سقف. دوطرف ورودی سکوها قرار دارند.

پس از سردر، هشتی بنا و سپس دهلیز واقع شده است. و پس از آن حیاط بنا قرار گرفته. دوطرف شمال شرق و جنوب غرب حیاط ایوانها قرار گرفته اند. ایوان شمال شرقی دارای طاق جناغی و تزئینات کاربندی در زیر گنبد ایوان می باشد. ایوان جنوب غرب به لحاظ معماری و نیز تزئینات مهترین بخش بنا محسوب می شود. این ایوان نیز مانند ایوان مقابل دارای طاق جناغی بوده و فضای چهارضلعی داخل آن بوسیله فیلپوشها، به هشت ضلعی و سپس دایره تبدیل شده و سپس بوسیله گنبد کوچکی پوشیده شده است. بخش انتهایی ایوان بوسیله طاق کلیل به دو طبقه تبدیل شده که ورود به طبقه فوقانی از طریق پلکان واقع در انتهای

27.خانه مهدي خان رفيعي: در د اخل روستاي درميان خانه هاي تاريخي متعدد با ويژگيهاي معماري ايراني وجود دارد و يكي از اين خانه ها مشهور به خانه مهدي خان رفيعي از جالبترين آنها به شمار مي رود . اين بنا كاملا بر اساس ويژگيهاي معماري ايراني بوده و داراي عناصر و اجزاي متععد از قبيل سردر ورودي ، هشتي ، دالان ، حياط مركزي ، اطاقهاي متعدد در اطراف حياط ، مطبخ ، و شاهنشين مي باشد . ورود با داخل بنا از طريق سردر ورودي كه داراي طاق كليل مي باشد امكانپذير است . پس از ورودي هشتي دالان و سپس حياط انبار قرار دارد . در دو طرف حيلط بناها در دو طبقه شامل راهروها ، شاهنشين و پلكان ورود به

طبقه فوقاني وجود دارد . از ويژگيهاي ممتاز اين بنا تزئينات و هنرهاي وابسته به معماري است كه جلوه خاصي به ان داده است. تزئينات گچبري در بخشهاي مختلف بنا از جمله تزئينات اسليمي ، مقرنس ، رسمي بندي و حاشيه ها گچبري شده اطراف اطاقها و نيز تزئينات مربوط به پوشش چوبي سقفها بيشتر ميزان تزئينات را شامل مي شئد . وجود متعدد در قسمتهاي مختلف بنا از جمله در شاهنشين با طرحهاي هندي و شيشه از ديگر تزئينات اين بنا به شمار مي رود . با توجه به سبك معماري و تزئينات دوره تاريخي اين بنا به دوران افشاريه تا اوايل قاجار مي رسد.

28.رباط آسف:در فاصله حدود 10 كيلومتري شرق روستاي شوشود در ميانه دشت رباطي وجود دارد كه نمونه بسيار جالب و سالم‌ترين رباط در محدوده شهرستان بيرجند مي‌باشد. ورودي رباط در جبهه جنوبي آن قرار دارد و شامل طاقي است بلند و به فرم جناغي. پس از سردرورودي حياط يا ميانسراي رباط قرار دارد در دو طرف سردر درطبقه فوقاني دو اطاقك وجود دارد كه مي‌توانسته به عنوان نگهباني مورد استفاده قرار گيرد.

29.رباط چاهک: این بنا در داخل روستای چاهک واقع شده است. بنا شامل ورودی، صحن، طاقنما ها و اطاقهای اطراف حیاط، اصطبل و محل سکونت کاروانیان است. ورودی بنا در ضلع غرب آن واقع شده و دارای طاق جناغی است. پس از ورودی، صحن بنا واقع شده است. .دور تا دور صحن را طاقنما ها و اطاقهایی در پشت آنها قرار گرفته که فضاهای ضلع شمال صحن به منظور استفاده از آجرهای بنا تخریب شده است. در ضلع شرق صحن فضاهایی وسیع واقع شده که تمام این ضلع را از شمال تا جنوب شامل می شود. این فضا با کمک شش تویزه و هفت گنبد پوشیده شده است. بنا به دوره صفویه تعلق دارد.

30.رباط زردان:  بنای تاریخی رباط زردان در حاشیه جنوب روستای زردان واقع شده است. این بنا با نقشه چهارضلعی دارای ورودی، هشتی، صحن و اتاقها و تالارهای اطراف صحن می باشد. ورودی بنا در ضلع غرب آن قرار گرفته و حدود 5/1 متر از دیوار کاروانسرا جلوآمدگی دارد. پس از ورودی، هشتی بنا قرار دارد که دارای نقشه چهارضلعی بوده و در سه طرف آن، سه فضای مختلف واقع شده است. حیاط کاروانسرا در مرکز آن واقع شده و چهار طرف آن اطاقهای سکونت کاروانیان و محل نگهداری احشام قرار دارد. در چهار گوشه بنا نیم برجهایی به منظور نگهبانی وجود داشته. مصالح بکار رفته در ساخت این بنا شامل آجر و سنگ

است. در پایه ها، پی و مغز دیواره ها از سنگ استفاده شده و در طاقها، پوشش فضاها، گنبدها و در نمای دیوارها از آجر استفاده شده است. طاقها هم طاقهای جناغی است که به صورت رومی آجرچینی شده اند. پوشش فضاها گنبدی بوده و با آجرکار شده است. گنبدها به سبک کلمبو اجرا شده اند که بهترین شیوه گنبدزنی برای مناطق کویری و بخصوص برای کاروانسراها بوده است.1575;صی در ساخت بنا استفاده نشده و یا اگر هم استفاده شده اکنون وجود ندارد.

اما نحوه آجرچینی دیوا&1585;ها، طاقها و گنبدها آنقدر استادانه و با ظرافت اجرا شده که خود نوعی تزئین نیز به شمار می رود بخصوص در گوشه سازی به منظور تبدیل فضای چهارضلعی به هشت ضلعی، آجرچینی علاوه بر جنبه کاربردی، نوعی تزیین نیز محسوب می شود. این بنا بk دوره صفوی تعلق دارد.

31.کاروانسرای سرایان : این بنا در داخل شهر سرایان و در محدوده بافت تاریخی شهر واقع شده که به همراه چند بنای دیگر از جمله آب انبار، مسجد، حمام و بازار مجموعه ای شهری را تشکیل می داده اند. ورودی بنا در ضلع جنوب آن واقع شده و شا&مصالح بکار رفته در ساخت این بنا شامل آجر و سنگ#1605;ل سردری است رفیع با طاق جناغی و تزئینات کاربندی در زیر طاق. پس از ورودی فضایی شبیه هشتی قرار دارد که در مقابل بطور مستقیم به صحن بنا و در دوطرف به اطاقهای فرعی منتهی می شود. صحن بنا که در مرکز آن واقع شده در اطراف خود دارای حجره های متعددی برای سکونت و استراحت کاروانیان است.. در

مقابل ایوان ضلع ورودی یعنی در ضلع شمال صحن، ایوان دیگری وجود دارد با طاق جناغی و تزئینات کاربندی زیر سقف ایوان، در گوشه صحن در هر چهارطرف راهروهایی تعبیه شده که به قسمتهای مختلفی که در پشت ایوان یا حجره ها واقع شده اند، راه دارند. این فضاها بیشتر شامل انبار و فضاهای خدمات است و در گوشه شمال غربی راهرویی وجود دارد که به اصطبل بنا منتهی می شود. قسمت مرکز صحن نسبت به سطح جلو حجره ها و ایوانها گودتر است که این به دلیل سهولت در بارگیری يا پایین گذاشتن بار اسبها و شترها است. مصالح استفاده شده در ساخت بنا بیشتر آجر است. این کاروانسرا به رباط شاه عباسی معروف است و به دوره صفوی تعلق دارد.

32.رباط مورشک: این بنا در منطقه ای خشک و کویری در حاشیه دق رباط، در فاصله 42 کیلومتری جنوب غرب سه قلعه و 56 کیلومتری شمال شرق دیهوک در مسیر کاروانی یزد و مناطق مرکزی فلات ایران به طرف قهستان و خراسان واقع شده است. این بنا با 577 مترمربع وسعت، با نقشه چهارضلعی کامل دارای سردر ورودی، حیاط، راهرو دور تا دور حیاط و حجره هایی برای سکونت و استراحت کاروانیان است. بنا دارای جهت شمال شرقی- جنوب غربی است و ورودی آن در ضلع شمال شرق آن واقع شده.ورودی بنا از دیواره خارجی بنا جلوآمده تر است و شامل دو دیوار بوده که بر روی آنها طاقی احتمالاً جناغی استوار می شده.

پس از عبور از راهرو اطراف حیاط به حیاط می رسد. نقشه حیاط حالت چهارضلعی دارد اما با احداث طاقهایی در چهار گوشه حیاط كه بصورت اریب بر فراز دیوارهای هر دو ضلع استوار شده است. تصویر هوایی آن حالت هشت ضلعی دارد. دور تا دور حیاط در چهار ضلع، راهرویی عریض واقع شده که با کمک طاق و گنبد پوشش یافته است. طاقها به فرم جناغی و به صورت تویزه هایی هستند که یک پایه آنها بر روی ستونها و پایه دیگر بر روی دیوار حجره ها استوار شده و حدفاصل این تویزه ها با پوشش گنبدی چهار ترک یا عرقچین مسقف شده است. حجره ها نیز پس از راهرو قرار گرفته و فضاهایی مربع شکل هستند که با طاق

جناغی به صورت آهنگ پوشیده شده اند. بعضی از حجره ها دارای بخاری دیواری هستند. مصالح استفاده شده در ساخت بنا به ترتیب فراوانی اول سنگ و سپس آجر است. از سنگ حتی در سقفها، طاقها و گنبدها نیز استفاده شده و از آجر در نقاطی که ضرورت داشته استفاده شده است. دوره تاریخی این بنا بر اساس فرم معماری و نیز شهرت آن که میان مردم محل به رباط شاه عباسی شهرت دارد، به دوره صفویه تعلق دارد.

1 |2| 3|4|5|6