بیرجند  شهریست در دل کویر با مردمانی خونگرم ، پاک  و فهیم و از افتخارات آنان است که شهرشان اولــیــــن شهر ایران است که مجهز به لوله کشی آب شرب گردیده و مدرســـه شــوکـتـیـه شان همزمان با دارالفنون اولیــن مدرســـــه ایران تاسیس شده است. اکنون نیز با راه اندازی جــامـعـتـریـن و کامـلتـریـن سایت شهری ایران در بیرجند بار دیگر شاهد افتخاری بزرگ برای شهرشان بیرجند هستند . شهرستان بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی بوده و در فاصله 480 کیلومتری جنوب مشهد و همچنین 480 کیلومتری شمال زاهدان میباشد

شهر بیرجَند مرکز استان خراسان جنوبی و مرکز شهرستان بیرجند در شرق ایران است. این شهر در سال ۱۳۸۵، تعداد ۱۵۷٬۸۴۸ نفر جمعیت داشته‌است.(چهل و پنجمین شهر پر جمعیت ایران). همچنین این شهر در استان پیشین خراسان پس از مشهد، سبزوار، نیشابور و بجنورد پنجمین شهر بزرگ و پر جمعیت به شمار می رفت. شهر بیرجند، اولین شهر در ایران است که دارای سازمان آبرسانی بوده و بنگاه آبلوله بیرجند به عنوان اولین سازمان آبرسانی ایران شناخته می‌شود.این شهر همچنین اولین شهری در ایران است که در سال ۱۳۰۲ و پیش از تهران ، از لوله‌کشی آب شهری برخوردار گردید. مدرسه شوکتیه این شهر، همزمان با دارالفنون تاسیس شده است. به علت موقعیت سیاسی و استراتژیک شهر بیرجند، سومین فرودگاه کشور در سال ۱۳۱۲ پس از قلعه مرغی و بوشهر، در این شهر ساخته شد و تا پیش از جنگ جهانی دوم ، دو کنسولگری انگلستان و روسیه در بیرجند، مشغول فعالیت بوده‌اند.

نام اصلی این شهر، بیرجند است که به صورت‌های برجند، برجن، برکن و بیرگند نیز در نوشته آمده‌است.
پنج وجه تسمیه برای بیرجند بیان شده‌است.
بیرجند یعنی نصف شهر/نیم شهر
بیرجند یعنی شهر بلند
بیرجند یعنی شهر چاه
بیرجند یعنی شهر طوفان
بیرجند یعنی برزن
آقای رجبعلی لباف خانیکی در مقاله خود تحت عنوان "تأملی در نام بیرجند"، بیرجند را مرکب از دو جزء "بیر" و "جند" می‏داند. "بیر" در پارسی باستان به معانی رعد و برق، صاعقه و طوفان و "جند" که معرّب "کند" است به زبان فرارودی به معنی مکان و شهر آمده‌است. با توجه به نامهای مناطق و شهرها در خراسان بزرگ ، مانند تاشکند، خجند، سمرقند و ...، این وجه تسمیه درست تر به نظر می‌رسد.